Yapay zekâyla hazırlanan bir metin, görsel veya arayüz ilk bakışta tamamlanmış görünebilir. Metinde yazım hatası yoktur, görsel dikkat çeker, sayfadaki kartlar düzgün sıralanmıştır. Yine de ortaya çıkan iş, onu kullanacak kişiye pek bir şey sunmayabilir.
AI slop, bu tür üretimleri tartışırken kullanılan bir terimdir. Merriam-Webster, slop sözcüğünü yapay zekâyla genellikle çok miktarda üretilen düşük kaliteli dijital içerik olarak tanımlar. Tanım, yapay zekâyla üretilen her şeyi kapsamaz; düşük kaliteye ve üretimin miktarına işaret eder.
Bir arayüzü incelerken ise yalnızca hangi araçla üretildiğine bakarak karar veremeyiz. Asıl değerlendirme, içeriğin ve tasarımın amacına hizmet edip etmediği üzerinden yapılabilir.
AI slop, bir renk veya tasarım tarzı değildir
Mor renk geçişleri, büyük başlıklar ve yuvarlatılmış kartlar tek başına özensizlik göstergesi sayılmaz. Aynı şekilde sade bir sayfa da sırf az öğe içerdiği için başarılı olmaz.
Bir tasarımda şu tür eksikler varsa, çıktının yeterince değerlendirilmediği düşünülebilir:
- Başlık, hizmetin ne olduğunu açıklamıyordur.
- Farklı önemdeki bütün bilgiler aynı büyüklükte gösteriliyordur.
- Örnek metinler gerçek içerikle değiştirildiğinde düzen bozuluyordur.
- Butonlar görünüyordur ama beklenen işlemi yapmıyordur.
- Telefon ekranında bilgiler taşmış veya okunamayacak kadar küçülmüş durumdadır.
Bu eksikler, üretimde yapay zekâ kullanıldığını kanıtlamaz. İnsan eliyle hazırlanmış bir çalışmada da görülebilir. Ancak yapay zekâ çıktısını düzenlemeden kullanmak, bu sorunları son ürüne taşıyabilir.
1. İsteği görünüşten önce kullanım üzerinden tarif edin
“Şık ve modern bir yönetim paneli hazırla” isteği, tasarımı değerlendirmek için yeterli ölçüt vermez.
Bunun yerine ekranı kimin kullanacağını, hangi bilgiyi arayacağını ve hangi işlemi yapacağını yazın. Örneğin bir teklif listesinde kullanıcı; müşteriyi bulmak, teklif tutarını görmek ve eski bir teklifi açmak isteyebilir. Bu ihtiyaçlar, tablonun yerleşimi hakkında somut kararlar vermeyi sağlar.
Tasarımı incelerken de aynı işlemleri deneyin. Kullanıcı aradığı teklifi bulabiliyor mu? Yeni kayıt oluşturacağı yer açık mı?
2. Taslağı gerçek içerikle zorlayın
Kısa örnek başlıklar ve aynı uzunluktaki kart metinleri, düzenin sorunlarını gizleyebilir.
Uzun firma adları kullanın. Büyük tutarlar girin. Açıklaması birkaç satır süren bir ürünü ekleyin. Hiç kayıt olmayan bir listeyi ve hata veren bir formu görün.
Örneğin “Örnek Firma” adıyla düzgün duran müşteri alanı, uzun bir ticari unvanla yanındaki tutarı ekran dışına itiyorsa düzenin değiştirilmesi gerekir. Yazıyı sürekli küçültmek, okumayı daha da zorlaştırabilir.
3. Her bölümü gerekçesiyle değerlendirin
Yapay zekânın eklediği her bölümü korumak zorunda değilsiniz.
Bir kurumsal siteye konulan istatistiklerin kaynağı yoksa kaldırın. Müşteri yorumu alanını doldurmak için yorum uydurmayın. Hizmeti açıklamayan süslü başlıkları somut ifadelerle değiştirin.
“İşinizi geleceğe taşıyoruz” yerine hangi hizmetin verildiğini anlatmak, ziyaretçinin karar vermesine daha çok yardımcı olabilir.
Aynı kontrol görseller için de geçerlidir. Bir üretim tesisini anlatan sayfada, işletmenin sahip olmadığı makineleri gösteren üretilmiş bir görsel kullanmak yanlış bir izlenim yaratabilir.
4. Görsel incelemeyi kullanım kontrolüyle tamamlayın
Tasarımın ekran görüntüsünü beğenmek, onu kullanmayı denemekle aynı şey değildir.
Menüyü açın, formu gönderin, hatalı veri girin ve klavyeyle alanlar arasında ilerleyin. Telefon ekranında tabloyu kontrol edin. Yazıların arka plandan rahatça ayrılıp ayrılmadığına bakın.
Bu kontroller, hangi ayrıntının süs, hangisinin kullanım sorunu olduğunu görmeyi kolaylaştırır. Çalışmayan bir formun önceliği, kartın gölgesinden daha yüksektir.
5. Yeni çıktı istemeden önce sorunu adlandırın
“Daha güzel yap” komutu yerine, neyin değişmesi gerektiğini belirtin.
“Tablodaki tutarlar zor okunuyor; sayıları sağa hizala ve ondalık basamakları tutarlı göster” gibi bir istek değerlendirilebilir bir sonuç verir. “Sayfa çok boş” demek yerine, kullanıcının hangi bilgiye ulaşamadığını açıklamak da gereksiz bölümler eklenmesini önleyebilir.
Amaç, çıktıyı yapay zekâ üretimi olduğu anlaşılmasın diye değiştirmek değildir. Okunabilen, doğru bilgi veren ve kullanılabilen bir iş ortaya koymaktır.
Yayımlamadan önce son bir soru işe yarar: Bu çalışmayı kendi adımla teslim ederken hangi eksiklerini açıklamak zorunda kalırım? Yanıtın içinde düzeltilebilir sorunlar varsa, çalışma henüz bitmemiştir.